• Budowa Oka
• Wady wzroku
• Choroby oka
• U optyka
• U chirurga
• Metody naturalne
• Słowniczek
• Linki
• Kursy
• Czytelnicy napisali
• Wydarzenia
• Baza firm

• Złudzenia
• Ciekawostki
• Humor

• Forum
• Chat
• Ankieta
• Info
• Adresy
• Logowanie
• Rejestracja
• FAQ
• Galeria
• Konkursy

oznaczenie stopnia upośledzenia ostrości widzenia; 20/20 oznacza oko zdrowe, o idealnej ostrości widzenia; 20/40 oznacza oko, które musi obserwować przedmiot z odległości 20 stóp, podczas, gdy oko zdrowe widzi ten przedmiot doskonale z odległości 40 stóp; 20/60 oznacza oko, które musi obserwować przedmiot z odległości 20 stóp, podczas, gdy oko zdrowe widzi ten przedmiot doskonale z odległości 60 stóp; nie istnieje jednoznaczny przelicznik z tej notacji na dioptrie; zwykle przyjmuje się wadę 20/20 za 0D, 20/30 jako -0,5D, 20/40 jako -1D, itd; patrz też Badanie wzroku

Achromatopsja, jak czytamy w Małej Encyklopedii Zdrowia, jest to ślepota całkowita na barwy; może być wynikiem genetycznie uwarunkowanego niedorozwoju czopków lub niedorozwoju barwników wzrokowych; patrz też Wady wzroku,

zdolność oka do dopasowywania do różnego natężenia światła, dzięki któremu możliwe jest dobre widzenie przy pełnym oświetleniu jak i przy świetle gwiazd; za adaptację odpowiadają mechanizmy adaptacyjne; patrz też Budowa oka,

zdolność oka do zwiększania refrakcji układu optycznego oka, pozwalająca na uzyskanie na siatkówce ostrego obrazu zarówno przedmiotów odległych jak i bliskich; dzieje się to dzięki sprężystości soczewki oka, która po zwolnieniu połączonych z jej brzegiem koncentrycznie wiązadeł, usiłuje przybrać kształt zbliżony do kulistego, zwiększając w ten sposób zdolność skupiania promieni świetlnych; zwolnienie wiązadeł następuje poprzez skurcz równolegle do nich przebiegających włókien mięśnia rzęskowego, który na kształt pierścienia otacza soczewkę i jest sterowany na drodze odruchowej; rozpiętość zdolności nastawczej maleje wraz z wiekiem; patrz też Budowa oka,

wada wzroku; zniekształcenie widzenia wywołane różnicami w sile załamania światła wzdłuż różnych południków gałki ocznej; patrz też Wady wzroku,

substancje znajdujące się w czopkach i pręcikach; pochłaniają energię określonego zakresu widma światła, pod której wpływem rozkładają się na część białkową i barwnikową, a produkty rozpadu są chemicznym bodźcem dla fotoreceptorów,

druga w kolejności zewnętrzna część rogówki o grubości 8-12um

czwarta z rzędu tkanka składowa rogówki, o grubości około 10um,

patrz blaszka graniczna przednia

patrz blaszka graniczna tylna

część oka stanowiąca odcinek pośredni pomiędzy naczyniówką i tęczówką, kształtu pierścienia uwypuklającego się do wewnątrz gałki ocznej; w jego skład wchodzi mięsień rzęskowy, składający się z włókien promienistych, okrężnych i podłużnych, oraz wyrostki rzęskowe,

galaretowata substancja wypełniająca tylną komorę oka; nadaje gałce ocznej odpowiednie napięcie oraz zapewnia swobodne docieranie promieni świetlnych do siatkówki; współczynniki załamania światła ciała szklistego i wody są zbliżone; patrz też Budowa oka,

przeźroczysta, wodnista substancja, wytwarzana przez gruczoły łzowe, zapewniająca nawilżanie, oczyszczanie, ochronę przed zarazkami i gładkość powierzchni rogówki; ciecz ta jest rozprowadzana po powierzchni rogówki przez zamknięcie powiek w procesie mrugania i odprowadzana dwoma kanalikami łzowymi (otwory w górnej i dolnej powiece) przez woreczek łzowy do jamy nosowej,

przeźroczysta wodnista ciecz wypełniająca przednią komorę oka, wytwarzana jest w wyrostku rzęskowym w komorze tylnej oka i przez komorę przednią oka uchodzi kanałem Schlemma do układu żylnego, brak zakłóceń obiegu gwarantuje utrzymanie stałego ciśnienia wewnątrzgałkowego; pojawienie się nierównowagi między produkcją i odpływem cieczy wodnistej powoduje wzrost ciśnienia wewnątrzgałkowego i w efekcie jaskrę; patrz też Budowa oka,

własność, utrzymująca stały kształt gałki ocznej; związana jest z przepływem cieczy wodnistej; wzrost ciśnienia jest jednym z symptomów jaskry,

światłoczułe receptorysiatkówki, odpowiadają za barwne widzenie szczegółów przy dobrym oświetleniu (widzenie fotopowe); patrz też Budowa oka,

jednostka mocy optycznej; oznaczana jako 1dpt. lub 1D; wyraża się przez odwrotność długości ogniskowej soczewki w metrach; np. oznaczenie 4D oznacza soczewkę o ogniskowej 1/4 metra, a oznaczenie 0,25D oznacza soczewkę o ogniskowej 4 metry; dodatnie liczby określają soczewki skupiające, a ujemne - soczewki rozpraszające,

miejsce na siatkówce o największym zagęszczeniu czopków; obraz skupiony na dołku środkowym jest widziany z największą ilością szczegółów; patrz też Budowa oka,

patrz nabłonek tylny,

patrz nabłonek przedni,

komórki światłoczułe znajdujące się w siatkówce oka; patrz pręciki, czopki,

miejsce wytwarzania cieczy łzowej, znajduje się pod górną powieką oka, w górnym, zewnętrznym kącie oczodołu; wytwarzają stałą ilość łez (kilka ml na dobę); pod wpływem silnego światła, podrażnienia, określonych związków chemicznych lub czynników emocjonalnych następuje odruchowe zwiększenie wydzielania łez,

efekt wywołany zjawiskiem rozproszenia światła, lub nieidealnym ogniskowaniem układu optycznego detektora (oka); halo występuje na przykład w obserwacjach astronomicznych, gdzie ośrodkiem rozpraszającym jest pył międzygwiezdny; przykład przedstawiony jest na zdjęciu,

nadwzroczność; wada refrakcji oka; patrz też Wady wzroku,

środkowa tkanka rogówki; jej grubość to około 90% całej rogówki, składa się z luźnych regularnie położonych włókien kolagenowych, między którymi znajdują się komunikujące między sobą szczeliny wypełnione jasnym płynem; znajdują się tu również stałe komórki rogówki oraz komórki wędrujące,

przewody odprowadzające ciecz łzową z powierzchni rogówki, łączą punkty łzowe, znajdujące się w górnej i dolnej powiece, w kącikach oczu po stronie nosowej, z woreczkiem łzowym,

miejsce uchodzenia cieczy wodnistej do układu żylnego; zablokowanie tego kanału jest jedną z przyczyn jaskry,

zdolność oczu do śledzenia obserwowanego przedmiotu poprzez zmianę położenia gałek ocznych; dzięki temu zjawisku człowiek może określać swoją odległość od przedmiotu; patrz też Budowa oka,

patrz ciecz łzowa

czynności oka pozwalające na obniżenie lub podniesienie czułości oka; należą do nich: odruch źreniczny, zmiana koncentracji barwników wzrokowych, sumowanie przestrzenne, sumowanie czasowe, obniżenie wewnątrzkomórkowego stężenia Ca(+2),

mięsień wchodzący w skład ciała rzęskowego, zbudowany z włókien promienistych, okrężnych i podłużnych; jego skurcz powoduje zmianę napięcia i co za tym idzie kształtu soczewki w procesie akomodacji oka,

urządzenie stosowane przy niektórych operacjach refrakcyjnych wad wzroku, min. ALK, LASIK; urządzenie to przedstawione jest na zdjęciu poniżej; patrz też U chirurga,

krótkowzroczność; wada refrakcji oka; patrz też Wady wzroku,

częściowe braki pola widzenia,

zewnętrzna tkanka rogówki; jej grubość to około 10% całej rogówki,

najbardziej wewnętrzna tkanka rogówki o grubości około 20um,

tylny odcinek błony naczyniowej oka, leżący pomiędzy siatkówką i twardówką, wyścielający tylną część oka; jest barwy brunatnej; złożona jest głównie z gęstej sieci naczyń krwionośnych, połączonych delikatną tkanką łączną, która zawiera liczne komórki barwnikowe i od wewnątrz i zewnątrz jest ograniczona 2 cienkimi błonkami; naczynia naczyniówki są ułożone w 3 warstwach, z których położona najbardziej ku przodowi, pod siatkówką, składa się z drobnych naczyń włosowatych; zasadniczą funkcja naczyniówki jest odżywianie fotoreceptorów siatkówki i ciała szklistego; jest jednocześnie ciemną wyściółką wnętrza gałki ocznej, co poprawia jej własności optyczne,

patrz akomodacja

patrz astygmatyzm

kombinacja ruchów szybkich i powolnych (w przeciwnych kierunkach) wykonywanych przez oko w celu śledzenia poruszającego się przedmiotu; w wyniku uszkodzenia móżdżku i narządu równowagi może powstać oczopląs patologiczny,

mechanizm obronny oka; powoduje zamknięcie powiek w wyniku dotknięcia rogówki przez element zewnętrzny,

mechanizm adaptacyjny, zdolność oka do zmiany średnicy apertury wejściowej oka, przez co zmieniana jest ilość światła padającego na siatkówkę; przy silnych bodźcach świetlnych źrenica jest zamknięta, otwór jest mały i niewiele światła pada na siatkówkę; przy słabych bodźcach świetlnych źrenica jest szeroko otwarta, tak by jak najwięcej fotonów padło na siatkówkę i wywołało wrażenie wzrokowe,

zakres fal elektromagnetycznych z zakresu widzialnego, patrz też Budowa oka,

zespół dobranych doświadczalnie parametrów opisujących oko ludzkie - szczegółowe parametry przedstawia tabela,

patrz oko Gullstranda,

patrz oko Gullstranda,

mały obszar siatkówki, będący punktem ujścia nerwu wzrokowego, pozbawiony komórek światłoczułych; patrz też Budowa oka,

patrz dołek środkowy,

wycinek otoczenia widziany przez nieporuszające się oko przy ustalonej pozycji głowy,

wywoływany jest przez potencjał receptorowy, odpowiada za wrażenie wzrokowe,

ruchome części miękkie twarzy pokrywające od przodu gałkę oczną; pełnią funkcję ochronną, rozprowadzają ciecz łzową po powierzchni rogówki; patrz też Choroby oka,

ruchy wykonywane przez oko w celu śledzenia poruszającego się przedmiotu,

patrz starczowzroczność

światłoczułe receptorysiatkówki, odpowiadają za czarno-białe widzenie przy słabym oświetleniu (widzenie skotopowe, widzenie zmierzchowe), odbywa się kosztem znacznej utraty ostrości; patrz też Budowa oka,

efekt pojawiający się zwykle podczas pracy przy komputerze; obserwowanie monitora komputera i klawiatury bez znacznej zmiany położenia głowy powoduje częściowe przymykanie powiek odbierane przez mózg jako mrugnięcie, w wyniku czego prawdziwe mrugnięcie nie dochodzi do skutku i dolna część rogówki nie zostaje nawilżona; powoduje dość częste problemy u osób używających soczewek kontaktowych do pracy przy komputerze,

najbardziej do przodu położona część błony włóknistej gałki ocznej, twarda i przeźroczysta, kształtu szkiełka do zegarka o powierzchni przdniej wypukłej i tylnej wklęsłej; powierzchnia przednia chroniona jest przed wysychaniem i zabrudzeniami przez ciągłe nawilgotnianie cieczą łzową; składa się z pięciu warstw: nabłonka przedniego, blaszki granicznej przedniej, istoty właściwej, blaszki granicznej tylnej i nabłonka tylnego; jej średnia grubość zawiera się w przedziale 0,52-0,65mm; patrz też Budowa oka,

błona wewnętrzna gałki ocznej, wrażliwa na promienie świetlne; dzieli się na odcinek tylny wrażliwy na światło (część wzrokowa) i przedni, niewrażliwy (część ślepa), w której wyróżnia się część rzęskową i tęczówkową; występują trzy rodzaje komórek: zmysłowe (pręciki i czopki), nerwowe i glejowe; komórki ułożone są w 10 warstw przy czym najbardziej zewnętrzne to pręciki i czopki; patrz też Budowa oka,

ruchoma część oka, część układu optycznego oka; twór okrągły dwuwypukły, przeźroczysty i bezbarwny, o większej krzywiźnie tylnej; zbudowana jest z włókien tworzących blaszki o układzie koncentrycznym; składa się z trzech części: torebki, kory i jądra; charakteryzuje się zdolnością do zmiany kształtu, a tym samym mocy optycznej (akomodacja); u osób starszych utrata elastyczności soczewki i spadek zdolności do zmiany jej kształtu jest powodem presbyopii (starczowzroczności); patrz też Budowa oka, Wady wzroku,

alternatywny dla okularów sposób korekcji wad refrakcji wzroku; zakładane bezpośrednio na rogówkę mogą korygować niemal każdą wadę wzroku; patrz też U optyka,

patrz U optyka,

patrz U optyka,

tradycyjne soczewki okularowe wykonane ze szkła, patrz też U optyka,

soczewki okularowe wykonane z tworzyw sztucznych o wysokim współczynniku załamania; są lżejsze i cieńsze od innych; patrz też U optyka,

soczewki okularowe wykonane z tworzyw sztucznych, są lekkie, nie tłuką się i mają doskonałe własności optyczne; mało odporne na zarysowania; patrz też U optyka,

soczewki okularowe o bardzo dużej wytrzymałości mechanicznej; patrz też U optyka,

(presbyopia) pogarszanie się wzroku z biegiem lat (od około 40 roku życia) w wyniku zmniejszenia elastyczności soczewki i zdolności akomodacyjnej oka,

patrz istota właściwa rogówki

mechanizm adaptacyjny pozwalający na obserwację słabych bodźców świetlnych w wyniku długotrwałego wpatrywania się w przedmiot; silne bodźce świetlne nie wymagają długiego czasu ekspozycji,

mechanizm adaptacyjny polegający na sumowaniu sygnałów pochodzących z większej ilości receptorów przy słabych bodźcach i z mniejszej przy bodźcach silnych,

część błony naczyniowej gałki ocznej, leżąca między rogówką i soczewką; ma kształt krążka ustawionego w płaszczyźnie czołowej i otaczającego źrenicę; brzeg ustalony tęczówki łączy się z ciałem rzęskowym, brzeg wolny ustala źrenicę; zbudowana jest z wielu warstw, zawiera mniejsze lub większe ilości barwnika i naczynia krwionośne; ma za zadanie regulować ilość światła wpadającego do wewnątrz oka,

zewnętrzna część ściany gałki ocznej, otaczająca wnętrze oka ze wszystkich stron, z wyjątkiem części przedniej, gdzie przechodzi w rogówkę, i miejsca wyjścia nerwu wzrokowego; grubość jej wynosi od 1,5mm w części tylnej do 0,3mm w części przedniej oka; zbudowana jest z włókien łącznotkankowych biegnących w różnych kierunkach i przeplatających się wzajemnie; unaczyniona jest skąpo; rola jej polega na ochronie tkanek oka,

ostrość wzroku, obliczana ze wzoru:

gdzie V - visus, d - odległość pacjenta od tablicy testowej, D - odległość, z jakiej oko miarowe czyta prawidłowo dany rząd na tablicy testowej; patrz też 20/20, Badanie wzroku

patrz czopki,

patrz pręciki,

patrz pręciki,

włókna na których zawieszona jest soczewka oka,

miejsce zbiegu kanalików łzowych; łączy ich ujścia z jamą nosową,

wywoływany jest w receptorach przez bodziec świetlny,

wchodzą w skład ciała rzęskowego; są bogato unerwione i unaczynione; są miejscem wytwarzania cieczy wodnistej wypełniającej przednią i tylną komorę oka,

mechanizm adaptacyjny polegający na zmniejszeniu stężenia barwnika przy dużym natężeniu światła lub jego zwiększeniu przy słabych bodźcach,

ruchoma część oka, ograniczająca w razie potrzeby dopływ światła do siatkówki, patrz też Budowa oka,