 | | LASIK jest najnowszą metodą laserowej chirurgii refrakcji oczu. Nazwa pochodzi od angielskiej nazwy Laser Assisted In-Situ Keratomileusis. Metoda ta jest metodą łączoną mechaniczno-laserową, przy czym zmiana właściwości refrakcyjnych oka wykonywana jest przy użyciu światła laserowego. Wykorzystuje się ultrafioletowy (a więc emitujący niewidzialne dla człowieka światło) laser ekscimerowy, który umożliwia usunięcie tkanki z dokładnością do 0,25 mikrometra (dla porównania - włos ludzki ma grubość około 50 mikrometrów). Jest to związane z długością fali świetlnej emitowanej przez ten laser.
Całość operacji można podzielić na kilka etapów:
- Przygotowanie oka, które polega na zaaplikowaniu kropli do oka, które powodują znieczulenie i jednocześnie unieruchomienie oka. Daje to dodatkowo komfort psychiczny pacjentowi.
- Wokół rogówki zakłada się mały pierścień ssący, którego zadaniem jest podwyższenie ciśnienia w przedniej części oka (ze stanu normalnego - około 20 Hg, do około 60 Hg), w celu zwiększenia dokładności dalszych czynności. Pierścień ten stanowi jednocześnie platformę, po której poruszał się będzie mikrokeratom.
- Mikrokeratom przypomina trochę maszynkę do golenia i taką też spełnia funkcję. Przy jego użyciu odcinana jest ta część rogówki, która znajduje się ponad pierścieniem, przy czym mały jej fragment pozostaje nienaruszony. W wyniku tego powstaje klapka, którą odchyla się by dalsze czynności wykonywać na tkankach znajdujących się pod nią.
- Przy użyciu lasera ekscimerowego dokonuje się usunięcia tkanek modelując w ten sposób kształt rogówki w taki sposób, aby nadać jej odpowiednią moc optyczną.
- Uprzednio odchylona klapka przywracana jest na swoje dawne miejsce i bez konieczności szycia rozpoczyna się proces zrastania tkanek. Cała operacja trwa 15-30 minut. Po zabiegu przez okres paru tygodni podaje się jeszcze krople do oczu.
CO DALEJ?
LASIK jest zabiegiem, który pozwala
pacjentowi niemal natychmiast wrócić do codziennych zajęć. Większość pacjentów
jest w stanie wrócić do pracy po 24 godzinach od zabiegu. Dzieje się tak
dlatego, że delikatna powierzchnia rogówki pozostaje nienaruszona. Jednak
aby klapka zrosła się "na dobre" z rogówką potrzeba wielu lat. Niektórzy
specjaliści twierdzą nawet, że idealne zrośnięcie się tych tkanek wcale
nie jest możliwe. Nie stanowi to jednak zwykle poważnej przeszkody w normalnym
życiu pacjenta. Przez pierwszy dzień po zabiegu większość pacjentów odczuwa
delikatny ból opisywany zwykle jakby swędzenie, czy uwieranie. Ból ten
zwykle mija po 24-48 godzinach od zabiegu.
JAKA PRZYSZŁOŚĆ?
LASIK jest metodą młodą i w związku
z tym dość ciężko jest przewidzieć faktyczną przyszłość pacjentów. Można
jednak wyrokować na podstawie badań nad metodą ALK, której LASIK jest unowocześnioną
wersją. Początki metody ALK sięgają przełomu lat 60/70 i żyjący do dziś
pacjenci wskazują na dość dużą jej stabilność.
Znane są oczywiście badania prowadzone
nad pooperacyjnymi zmianami refrakcji zachodzącymi w oku pacjenta. Jedne
z tych badań (Salomon Esquenazi) zostały przeprowadzone na próbce 308 oczu.
Średnia wada refrakcji wszystkich badanych oczu przed zabiegiem wynosiła
-8,50+/-1,75D (w zakresie od -3D do -26D). W trzy miesiące po operacji
269 oczu (87,5%) miało wadę refrakcji poniżej -1D, a po roku 224 oczy (82%).
Średnia wada refrakcji wynosiła po trzech miesiącach -0,22D i ustabilizowała
się po około półtora roku osiągając poziom -0,5D.
CO JESZCZE?
Jak widać na podstawie powyższych
badań wynika, że LASIK może być stosowany praktycznie do wady o dowolnej
wielkości, nawet powyżej -20D. Możliwe są zarówno zabiegi korygujące krótkowzroczność,
nadwzroczność, jak i astygmatyzm. Różny jest tylko sposób prowadzenia wiązki
lasera i tym samym różny kształt rogówki.
Dodatkowo możliwe jest natychmiastowe
powtórzenie zabiegu w przypadku niedokorygowania oka, a także wykonanie
operacji na obu oczach pacjenta tego samego dnia.
SAME PLUSY?
Niestety nie! Mimo, że metoda jest
najświeższa i aktualnie najbardziej popularna i polecana, to nie
jest idealna i trzeba też wspomnieć o ryzyku i komplikacjach z nią związanych.
Przede wszystkim całość operacji
wykonywana jest przez maszyny - komputer, laser, mikrokeratom... Jeśli
nawet założymy małe prawdopodobieństwo awarii lasera, czy komputera, złe
ich skalibrowania, czy oprogramowania (co faktycznie jest wyjątkowo rzadkie),
to zawsze istnieje dość spore ryzyko związane z mikrokeratomem, który jest
mechaniczną częścią, a te lubią się niestety psuć. Możliwe są dwa scenariusze.
Ten łagodniejszy, to awaria mikrokeratomu w takim stopniu, że po jego użyciu
pozostanie klapka o nieidealnej powierzchni. Zwykle w takich przypadkach
lekarz zamyka i zabezpiecza klapkę i zaprasza pacjenta na następną wizytę
za rok. Do tego czasu klapka zrośnie się na tyle z rogówką, że możliwe
będzie nowe cięcie. Znacznie gorzej wygląda ten drugi, na szczęście bardzo
rzadki, scenariusz. Otóż istnieje możliwość zniszczenia głębszych warstw
rogówki w przypadku awarii mikrokeratomu. Może to spowodować poważne komplikacje
z utratą wzroku włącznie. Na pocieszenie dodam tylko, że nie zanotowano
żadnego przypadku całkowitej utraty wzroku, ani nawet pogorszenia go w
stosunku do stanu przed zabiegiem (chodzi oczywiście o różnicę dioptrii
przed i po zabiegu).
U pewnego procenta pacjentów (około
0,1%) nie możliwe jest prawidłowe umiejscowienie pierścienia ssącego na
rogówce i wtedy najczęściej lekarz proponuje pacjentowi inny zabieg korekcyjny,
bezpieczniejszy w tej sytuacji, np PRK.
Istnieją również inne komplikacje,
takie jak niedokorygowanie i nadkorygowanie (dość częste, zwykle w zakresie
+/-1D), astygmatyzm (zarówno regularny jak i nieregularny), oraz problemy
ze zrastanie się klapki i efekt halo.
Nie znane są konkretne liczby, ale
wiadomo też, że istnieje pewne (choć niewielkie) prawdopodobieństwo wystąpienia
zaćmy pooperacyjnej (najpóźniej pięć lat po operacji).
REASUMUJĄC...
Jak już wspomniałem LASIK jest w
chwili obecnej jednym z najbardziej popularnych i najczęściej stosowanych
zabiegów refrakcji oka.
Badania wykazują ponad 95% jego
skuteczność w zakresie redukcji wad wzroku, ale pokazują również, że większość
jej pacjentów boryka się z komplikacjami i efektami ubocznymi...
Obecnie dobiegają końca badania
nad nową techniką, która pozwoli wyeliminować mikrokeratom, będący źródłem
największej ilości powikłań LASIK-a. Będzie to urządzenie wykorzystujące
strumień wody pod wysokim ciśnieniem do utworzenia klapki. Na etapie testów
jest też nowy mikrokeratom, który, dla zwiększenia kontroli jego pracy,
a tym samym bezpieczeństwa operacji, będzie przeźroczysty. Zostanie w nim
też zmieniona cała mechanika na nowoczesną i mniej zawodną.
Jakie będą przyszłe losy LASIK-a
i jego pacjentów - zobaczymy...
| |
|
